ARTIKEL: DE KRACHT VAN VERHAALTJES

 

DE KRACHT VAN HET VERHAAL - De waarde van verhalen in evangelisatie 

Een man zei tegen een boer: “Meneer, vindt u het goed dat ik even over uw weide naar de overkant loop? Ik moet namelijk mijn trein van half 5 halen en als ik om moet lopen dat haal ik die niet meer.” “Tuurlijk”, zei de boer, “geen probleem. Maar als mijn stier je ziet, dan haal je die van 4 uur nog wel!” Kort, grappig en… makkelijk te onthouden. 

Een mop is eigenlijk ook een verhaaltje. Een verhaaltje dat mensen graag willen onthouden om het aan anderen te vertellen. 

Wij als christenen hebben een zeer belangrijk boodschap voor iedereen. Hoe we die boodschap overbrengen vraagt inzicht en creativiteit. We zien dat vele oudere manieren om dat te doen vandaag niet meer werken. 

Een zendeling die juist was begonnen aan zijn evangelisatiewerk op de Filippijnen, ontdekte dat ook. Toen hij zijn eerste bijbelstudies wilde gaan geven, zag hij dat de mensen er niets van begrepen. Hij deed het zoals hij thuis, in Amerika, altijd had gezien. Maar dat werkte niet onder deze mensen uit een hele andere cultuur. 

Hij besloot het over een hele andere boeg te gooien. Toen ze weer samenkwamen voor bijbelstudie, vertelde hij een verhaal. Iedereen was vol plots aandacht en achteraf bleek ook dat ze het prima hadden begrepen. Ook de waarheid die hij door dat verhaal probeerde te vertellen. 

Maar ook in onze westerse cultuur werkt het vertellen van verhalen prima. In onze tv- en filmcultuur kijken we constant naar beelden die nooit langer dan 3 seconden duren. Wie daaraan gewend raakt, vindt het steeds moeilijker om een bladzijde te lezen. We leven niet meer in een lees- maar in een beeld- en luistercultuur. Verhalen doen het daarom goed. Voor jong en oud. 

De Bijbel bestaat voor 75% uit verhalen. Wij westerlingen zijn op school vaak veel meer opgevoed met theoretische uiteenzettingen. Wij hebben niet zoveel moeite om de Romeinenbrief te lezen. Maar de moderne mens van nu heeft daar steeds meer moeite mee. Wij leven in de “visual age”. Jezus vertelde voortdurend verhalen en… de mensen luisterden. Als hij begon met “Er was eens een vader die twee zonen had….”, dan had hij de volle aandacht. En in korte tijd gaf Hij de mensen vele theologische waarheden mee, die ze, omdat die in verhaalvorm gegoten waren, heel moeilijk konden vergeten. 

MISVERSTANDEN 

Maar er zijn nogal wat misverstanden over het nut en de doeltreffendheid van het vertellen van verhalen. 

Hier zijn er een paar. 

● Verhalen zijn voor kinderen 

● Volwassenen hebben echte studies nodig 

● Verhalen zijn oppervlakkig 

● Verhalen zijn goed voor mensen in de Derde Wereld die niet lezen kunnen 

● Verhalen kunnen geen theologie onderwijzen 

● Verhalen vertellen is daarom eigenlijk tijdsverlies 

Geen enkele van deze ideeën zijn waar. Integendeel. Verhalen zijn een door God gegeven middel dat bijzonder sterk is en veel meer mensen bereikt dan wij denken. 

ZEVEN VOORDELEN VAN VERHALEN VERTELLEN 

1. Iedereen kan het. Oma leest verhaaltjes voor en de kinderen zelf kunnen dat ook heel goed. 

2. Iedereen luistert graag naar een verhaal. Van een kleuter tot een professor. 

3. Verhalen vertellen kan altijd en overal. Je hoeft er geen speciale avond voor te beleggen. 4. Verhalen werpen vragen op. Toen Jezus de gelijkenis van de zaaier had verteld, kwamen de discipelen bij Hem en vroegen of Hij dat verhaal hen kon uitleggen. (Mat. 13:36) 

5. Verhalen blijven hangen. 

6. Verhalen spreken zowel het verstand als de emotie aan. Mensen vinden zichzelf terug in een verhaal. 

7. Als iemand de waarheid van een verhaal begrepen heeft, blijft die waarheid veel beter hangen dan via een theoretische uiteenzetting. 

8. En… misschien nog wel het meest waardevolle van een verhaal: Mensen gaan het zelf doorvertellen. Die zendeling merkte dat de mensen zijn verhalen meenamen en ze doorvertelden. Zo had hij, zonder dat hij daar bewust op uit was, zichzelf vele malen vermenigvuldigd. Er waren ineens een heleboel zendelingen! 

Met onze moderne middelen van vandaag kunnen we korte, boeiende en belangrijke verhalen delen. Met enkele klikken met onze muis voorzien we iemand aan de andere kant van de wereld van een verhaal dat zijn leven kan veranderen. En dat vaak daarna leidt tot goede gesprekken! 

WELKE VERHALEN MOETEN WE VERTELLEN? 

Als we het hebben over evangelisatie dan zijn twee soorten verhalen belangrijk. 

1. Verhalen die mensen doen nadenken over hun leven, de wereld om zich heen, het belang van waarheid enz. 

2. Die eerste verhalen leiden tot de verhalen uit de Bijbel. In mijn boekje "Over kippen, eieren en een feest" vindt u er meer dan dertig. En voor een meer filosofisch gesprek vindt u illustraties op www.storystory.be

PRAKTISCHE TIPS 

Bent u iemand die anderen wil bereiken met het Evangelie? Wel, dan is er wat huiswerk te doen! Huiswerk waarmee je een goede verhalenverteller kan worden. Dat vraagt wat inspanning en oefening, maar het is meer dan de moeite waard. 

TIP 1 Lees de verhaaltjes op de website eens door. Kies er dan eentje uit die u het meeste aanspreekt en die ook voor uw publiek het meeste kan aanspreken. Zo is bijvoorbeeld het eerste verhaaltje over die Professor vooral geschikt voor studenten en mensen met een hoge opleiding. Maar het verhaaltje over de man in het vliegtuig of over de man die uit het vliegtuig moest springen, zijn verhalen die je voor een veel breder publiek kan gebruiken.

TIP 2 Leer het verhaal uit je hoofd. Verzin er niets bij, maar leer het goed, kort en duidelijk vertellen. 

TIP 3 Vraag iemand uit je gemeente om een paar minuten en vertel hem of haar je verhaal. Hoe vaker je het vertelt, hoe meer het een deel van jezelf wordt en je het steeds beter kan vertellen. 

TIP 4 De bedoeling van de verhalen is het wekken van nieuwsgierigheid, zodat men graag het hele verhaal wil horen. Het verhaal over die kippen in de auto kan je daarom het beste op deze manier beginnen: “Ken je dat verhaal over die spiksplinternieuwe auto die na een jaar al werd gesloopt?” Of: “Ken je dat verhaal van die man in dat vliegtuig dat aan het neerstorten was?” Door zo te beginnen wek je nieuwsgierigheid. En… bewaar de bedoeling van het verhaal tot het laatst! 

TIP 5 Oefenen, oefenen en… nog eens oefenen. 

TIP 6 Bid en blijf bidden dat je mensen zult ontmoeten die graag naar je verhaaltje willen luisteren en die daardoor belangrijke eeuwige dingen zullen gaan begrijpen. 

TIP 7 Vertel de verhalen aan mensen in je gemeente en vraag hen of ze de komende week eens willen proberen iemand te vinden om dat verhaal aan te kunnen doorvertellen. 

TIP 8 Verzin zelf verhalen. Ik hoop dat ik u met dit artikeltje enthousiast heb kunnen maken voor het vertellen van verhalen. Verhalen die hen moeten doen nadenken over de eeuwigheid. 

TIP 9 Zorg dat u, na uw verhaal, ook altijd op een korte en heldere manier het Evangelie zelf kan vertellen, op een manier die volledig aansluit bij het verhaal dat u heeft verteld.